Obraćanje Predsjednika opštine Šavnik, mr Jugoslava Jakića povodom 22. jula - Dana opštine

Predsjednice Skupštine opštine,

Uvaženi odbornici,

Cijenjeni gosti,

Dragi prijatelji,

Dame i gospodo,

Dozvolite da vam, prije svega, poželim iskrenu dobrodošlicu i da vam se svima zahvalim što ste svojim prisustvom uveličali naš praznik, 22. jul Dan oslobođenja i Dan opštine Šavnik, jedan od najznačajnijih datuma iz istorije naše opštine i kraja.

Šavničanima čestitam 22. jul, Dan oslobođenja Šavnika - Praznik opštine!

A, povodom tog datuma, podsjetiću Vas, da je, na dan koji obilježavamo, šavnička mladost zajedno sa očevima i đedovima ustala u odbranu svoje istorijske časti od fašističkih okupatora.

Na radost našu, ali i budućih generacija, u Šavniku je toga dana, kao rijetko kad prije, ali i nakon toga dana, pobijedila sloga, jedinstvo, zajedništvo naroda i ljudi koji su bili od uticaja u tom teškom, ali i ponosnom trenutku.

Iz tog razloga, možemo reći da su nam naši preci ostavili znamenit datum koji priziva snažna sjećanja na prethodne generacije, na one koji su dali živote za slobodu i za budućnost našeg grada, na one koji treba da budu i jesu naš uzor, a čija su djela, veličine i snage Durmitora, motivacija pokoljenjima. Ponosni smo što smo dio ovog geografskog područja, obilježenog istorijom i slobodarskom tradicijom.

Obilježavanjem 22. jula, odajemo počast našim precima, kao i antifašističkim vrijednostima na kojima počiva naše društvo.

Neka je vječna slava i vječna hvala našim palim borcima i žrtvama fašističkog terora od 1941. do 1945. godine. Poštujući njih i njihovo djelo, poštujemo i sebe i izražavamo svoj odnos prema sadašnjosti slobodne, demokratske i nezavisne Crne Gore.

Šavnik ima posebno mjesto na mapi Crne Gore i mi moramo opravdati časno ime koje su za nas izvojevali naši preci. I zato, svaki korak mora biti odgovoran i odvažan i dovoljno snažan, posebno u trenutnim političkim prilikama i izazovima sa kojima se, kao lokalna zajednica suočavamo. Slijedeći takav ideal, potpuno odgovorno mogu reći da smo bili dostojni značaju izazova koji su bili pred nama i da je na tom putu naša politika jasna i zato je je svaki naš korak, iskorak. Iskorak ka unapređenju razvoja Šavnik i ljepšoj budućnosti građana Šavnika.

O našem proteklom radu i planovima za budućnost nećemo posebno govoriti, jer ono što smo uradili itekako se vidi, a rezulate dugoročno postavljenih ciljeva, na čijem ostvarenju se marljivo radi, zajedno ćemo živjeti i sumirati u skorijem periodu. Ipak, želim istaći sljedeće:

• Stabilnost finansija: Krajem godine usvojili smo Budžet od preko šest miliona eura, sa uredno izmirenim tekućim i reprogramiranim obavezama. Zaposlenima u lokalnoj upravi, ali i u svim javnim preduzećima i ustanovama, u roku su isplaćivane sve zarade.

• Unapređenje putne infrastrukture u ruralnom području: Urađena je sanacija, profilisanje, nasipanje, popravka seoskih puteva i pristupnih puteva na teritoriji opštine, u ukupnoj dužini od oko 106,1 km.

Opština Šavnik je u 2024. godini uložila značajna sredstva za razvoj lokalne infrstrukture, a naročito za asfaltiranje lokalnih puteva. U te svrhe je u 2024. godini ukupno uloženo preko 700 hiljada eura. Ulaganja u lokalne puteve nijesu samo infrastrukturni projekti, oni su direktna podrška razvoju cjelokupne zajednice, naročito poljoprivrede kao pretežne djelatnosti, očuvanju ruralnih zajednica i ravnomjernom regionalnom razvoju.

Kao jedan od najvažnijih preduslova za život i rad na selu svakako je uredno i kvalitetno vodosnabdijevanje. Problem koji je identifikovan u selima Mljetičak i Dobra Sela koji već duže vrijeme nemaju stabilno vodosnabdijevanja riješen je kroz projekat vodosnabdijevanja ova dva sela iz bunara u selu Mljetičak. Ovaj projekat obzirom da je finansijski zahtjevan za našu opštinu realizovan je u 2024. godini kroz dvije faze ukupne vrijednosti više od 500.000€. Treća i ujedno završna faza u iznosu od 556.600€ očekuje se u 2025. godini.

Dakle, ukupna vrijednost ovoga projekta nakon završetka sve tri faze iznosiće više od milion eura, što je veliki uspjeh za našu opštinu, da smo uspjeli obezbijediti toliko značajna sredstva za rješavanje vodosnabdijevanja za ova dva sela.

Pored navedenog vodovoda a u cilju stvaranja boljih uslova za život i rad naročito naših seoskih domoćinstava, i rađeno je na unaprđenju postojećih vodovodnih sistema.

U cilju unapređenja turističke ponude i boljeg pristupa jednoj od najatraktivnijih prirodnih destinacija u Crnoj Gori, u oblasti kanjona Nevidio uspješno je realizovan infrastrukturni projekat ”Uređenje platoa kanjona Nevidio”, a koji obuhvata izgradnju dva objekta kao i prateće sadržaje turističke infrastrukture. Riječ je o investiciji u vrijednosti od preko pola miliona eura. Projekat uključuje izgradnju ključnih objekata i infrastrukture koji će značajno doprinijeti povećanju bezbjednosti i komfora za posjetioce, ali i stvaranju uslova za dalji razvoj održivog turizma u ovoj oblasti. Pored objekata, izgrađena je i prateća infrastruktura koja može uključivati pristupne staze, platoe, parking prostore ili sanitarne čvorove, sve u skladu s prirodnim ambijentom i zaštitom životne sredine.

Ovaj projekat predstavlja važan korak u valorizaciji kanjona Nevidio, koji je poznat po svojoj jedinstvenoj prirodnoj ljepoti i atraktivnosti za ljubitelje avanturističkog turizma. Modernizacijom i poboljšanjem infrastrukture, stvara se kvalitetnija osnova za dužu turističku sezonu, veću posjećenost i bolju promociju ovog bisera prirode. Tokom poplava koje su zadesile područje sela Komarnica, objekti na platou kanjona Nevidio bili su najpogođeniji, a što se dalje odrazilo na značajno kašnjenje u dinamici radova kao i na značajno pričinjenu materijalnu štetu.

Kako su poplave izazvale veliku štetu na putnoj, vodovodnoj i drugoj infrastrukturi na području sela Komarnica i dalje nizvodno prema kanjonu Nevido, to je Opština Šavnik izdvojila cca 70 hiljada eura za uređenje korita, propuste i radove na drugoj infrastrukturi oštećenoj poplavama.

Takođe, želim da istaknem ovom prilikom da smo zahvajujući brojnim prijateljima Opštine Šavnik, uspjeli da savladamo i saniramo katastrofalne posljedice elementarne nepogode koja je u oktobru prošle godine pogodila selo Komarnica. Ukupno je procijenjena šteta na infrastrukturi u domaćinstvima i pravnim licima procijenjena je na cca 400 hiljada eura. U cilju ublažavanja posljedica Opština Šavnik izdvojila je sredstva za pomoć u ukupnom iznosu od 100 hilada eura za domaćinstva i osam hiljada za pravna lica.

U cilju poboljšanja ambijentalnih vrijednosti i unapređenja kvaliteta života građana, Opština Šavnik realizovala je projekat “Ozelenjavanje javnih i drugih površina” na dvije lokacije. Ukupna vrijednost radova 35 hiljada eura. Projekat je obuhvatio sadnju ukrasnog drveća, žbunastih biljaka i travnatih površina, čime su uređene i oplemenjene javne površine koje imaju značajnu ulogu u očuvanju životne sredine, smanjenju zagađenja vazduha i podizanju estetskog izgleda naselja. Ovaj projekat predstavlja još jedan korak ka unapređenju javnog prostora i promociji zelenih praksi u okviru lokalnog razvoja.

U okviru redovnih aktivnosti na održavanju i unapređenju objekata u opštini Šavnik, realizovani su radovi i vrijednosti preko 35 hiljada eura:

• Zamjena bravarije na zgradi Opštine ;

• Nabavka materijala za školu u Grabovici;

• Zamjena krova na Mjesnoj zajednici Boan;

• Adaptacija kancelarije Mjesne zajednice Boan.

Ovim ulaganjima Opština Šavnik nastavlja da unapređuje infrastrukturu i prostorije važnih javnih institucija, sa ciljem poboljšanja uslova za rad zaposlenih i pružanja boljih usluga građanima.

Tokom 2024. godine, Opština Šavnik je nastavila aktivnosti na planskom pristupu infrastrukturnom i komunalnom razvoju kroz izradu projektne dokumentacije za više prioritetnih oblasti.

• Projekat adaptacije krova stambene zgrade radnika "Titexa";

• Projekat pejzažne arhitekture – "Eko Park" Šavnik;

• Idejna rješenja za reciklažna dvorišta;

• Izrada priključne mreže vodovoda za gradski vodovod;

• Idejno rješenje vodovoda za naselje Duži.

Ova dokumentacija predstavlja temelj za buduće investicije i konkretne radove na terenu, uz fokus na poboljšanje kvaliteta života, zaštitu životne sredine i infrastrukturni razvoj opštine.

Pored ovih, u 2024. godini realizovani su i finansijski manje zahtjevni projekti koji se odnose na sanaciju i adaptaciju objekata, komunalne intervencije manjeg obima, kao i rješavanje konkretnih potreba lokalnog stanovništva. Iako finansijski manje zahtjevni, ovi projekti su od velikog značaja za svakodnevno funkcionisanje i unapređenje života u zajednici.

Ovi projekti su uglavnom realizovani kroz direktnu saradnju sa mjesnim zajednicama i uz angažovanje lokalnog komunalnog preduzeća.

Opština Šavnik je tokom 2024. godine započela realizaciju više značajnih infrastrukturnih projekata, koji se zbog svog obima i vrijednosti nastavljaju i u 2025. godini. Ovi projekti imaju za cilj unapređenje komunalne infrastrukture, podizanje kvaliteta života i stvaranje uslova za održivi razvoj lokalne zajednice.

Započeti su sljedeći kapitalni projekti:

• Treća faza projekta vodovoda Mljetičak – nastavak višegodišnjeg projekta vodosnabdijevanja ruralnih područja, ukupne vrijednosti 556.600 €.

• Izgradnja stambene zgrade za socijalno stanovanje – kapitalni projekat kojim se rješava stambeno pitanje za socijalno ugrožene kategorije stanovništva kao i za deficitarne kadrove. Ukupna vrijednost investicije iznosi cca 1.300.000 €.

• Izgradnja pješačke staze pored rijeka Bukovica i Bijela – projekat uređenja obalnog prostora u urbanom dijelu opštine, koji ima i turistički i rekreativni karakter. Vrijednost radova: cca 900.000 €.

U svrhu realizacije novih infrastrukturnih intervencija, tokom 2024. godine pripremljena je i projektna dokumentacija za:

• Rekonstrukciju lokalnog puta Ždrijelo – Donja Bijela – Most na rijeci Bijela, projektovana vrijednost investicije 1.001.831,47€

• Rekonstrukciju lokalnog puta Šavnik – Strug, projektovana vrijednost investicije 1.522.519,83€

Pripremom projektne dokumentacije u prethodnoj godini, stvoreni su preduslovi za blagovremeni početak radova u 2025. godini, uz planirano budžetsko kao i eksterno finansiranje.

Ovi projekti predstavljaju nastavak strateškog opredjeljenja Opštine Šavnik da kontinuirano ulaže u lokalnu infrastrukturu, s fokusom na ravnomjeran razvoj svih dijelova opštine.

Pored ulaganja u razvoj ruralne infrastrukture, već četvrtu godinu zaredom iz budžeta Opštine, kroz mjere za podsticaj razvoja poljoprivrde, pružamo snažnu podršku poljoprivrednim proizvođačima kako bi doprinijeli da ruralne sredine ožive, zadrže ili privuku nove poljoprivredne proizvođače. Zajedno sa ulaganjima u modernizaciju putne infrastrukture, uložena su sredstva preko milion eura u protekle četiri godine.

Osim podsticajnih mjera u oblasti poljoprivrede, sproveli smo i sprovodimo niz aktivnosti u oblasti kulture, socijalne politike, sporta itd kako bi mlade ljudi zadržali u Šavniku.

Unapređenje položaja mladih i njihovo aktivno učešće u u životu i razvoju grada, postavljen je kao jedan od ciljeva našeg rada. Obezbijedili smo redovno stipendiranje studenata, nagrađivanje najboljih učenika i studenata, povećanje stipendija studentima za 100%. Obezbijeđene su stipendije za učenike srednje poljoprivredne škole, tako da je broj novoupisanih učenika u srednjoj poljoprivrednoj školi veći za 120% u 2024. godini, u odnosu na 2023. godinu.

Međutim, za zadražavanje mladih ljudi u Šavniku neophodno je obezbijediti zapošljavanje i uslove dostojne savremnog čovjeka, kako bi mladi ljudi nakon završetka školovanja imali prilku da se zaposle u svom rodnom gradu, zasnuju porodicu i ostanu da žive u Šavniku.

U tom smislu, želim da naglasim da ulaganjima u infrastrukturu (putevi, vodovodi...) stvaramo preduslove za lakše i uspješnije bavljenje poljoprivredom i turizmom. Otklanjamo barijere za investiciona ulganja, pa smo početkom ove godine, nakon upornog zalaganja kod resornog ministarstva uspjeli da obezbijedimo pokretanje procedure na izmjeni PUP-a Šavnik i time stvorimo uslove za investiciona ulaganja i otvorimo nove puteve za razvoj Šavnika. Aktuelizovali smo aktivnosti na projektu proboja tunela Semolj. Projekat koji je i državnim i lokalnim planskim dokumentima prepoznat kao jedan od ključnih, razvojnih projekata, a čija realizacija će dodatno unaprijediti prostorne kvalitete opštine i stvoriti raznovrsnu osnovu za povećanje ekonomskog standarda lokalnog stanovništva.

Opština Šavnik u kontinuitetu sprovodi aktivnosti koje su usmjerene na mladu populaciju sa teritorije opštine, posebno kada su djeca u pitanju. Osnovani su sportski klubovi: streljački, atletski, šahovski i karate klub. Potrudili smo se da djeca iz Šavnika borave na moru i na taj način im obezbijedimo da na najljepši način provedu ljetnji raspust, obezbjeđivanjem besplatnog ljetovanja.

Na kraju želim da istaknem, da smo pokrenuli i aktivnosti na izgradnji omladisnkog centra u Šavniku. Realizacijom ovog projekta, stvorićemo, konačno i prostorne kapacitete koji će omogućiti realizaciju svih aktivnosti planiranih za mlade.

Opština Šavnik ostvaruje odličnu saradnju sa ustanovama obrazovanja u Šavniku. Škole su uključene u projekte koje realizuje Opština Šavnik, kao i brojne druge aktivnosti u kojima je neophodna zajednička saradnja. Osim navedenog Opština Šavnik je nastojala da u skladu sa finansijskim mogućnostima pomogne rješavanju problema sa kojima se suočavaju obrazovne ustanove, a sve u cilju stvaranja uslova za što kvalitetnije obrazovanje učenika u Šavniku, bilo da se radi o rješavanju infrastrukturnih problema na školskoj imovini, bilo da su u pitanju aktivnosti škola koje neophodno bilo finansijski podržati. U prethodnoj godini, kao i proteklih godina, obezbijedili smo i podršku u nabavci školskog pribora za sve osnovce iz Šavnika, tako da nastojimo, da uz saradnju sa školama i komunikaciju sa roditeljima percipiramo sve probleme sa kojima se i škole i učenici suočavaju i djelujemo u cilju njihovog pravovremenog rješavanja, te se ni na jedan zahtjev ne oglušimo, već budemo aktivni učesnici, koji doprinose kvalitetnijem obrazovanju i stvaranju što boljih uslova za sticanje istog.

Uvećana je naknada za novorođenčad za prvo dijete podnosioca zahtjeva sa 500€ na 1000€, za drugo dijete podnosioca zahtjeva sa 1000€ na 1500€ i za treće i svako naredno dijete, blizance, trojke, četvorke, sa 1.500€ na 2000€ po djetetu.

Smatrajući da EU fondovi mogu biti značajan zamajac razvoja u nekim od nama prioritetnih oblasti kao sto su turizam, zaštita životne sredine, poljoprivreda, podrška razvoju preduzetništva (naročito mladih preduzetnika, ženskog preduzetništva, socijalnog preduzetništva i sl.), u prošloj godini preduzli smo aktivnosti na jačanju tima koji će se u narednom periodu značajnije baviti projektima finansiranim iz fondova EU. Sada već imamo rezultate u toj oblasti. Opština Šavnik uspješno je učestvovala u projektu „Promocija deliberativne demokratije i inovativnih pristupa učešću građana u Jugoistočnoj Evropi“ koji koordinira NALAS, uz podršku Kongresa lokalnih i regionalnih vlasti Savjeta Evrope. Sastanak je okupio predstavnike 18 opština i sedam nacionalnih udruženja lokalnih vlasti iz Albanije, Bosne i Hercegovine, Kosova, Sjeverne Makedonije, Srbije i Crne Gore.

Potpisivanjem Sub-grant sporazuma sa Međunarodnom mrežom organizacija za upravljanje slivovima (INBO) zvanično smo započeli učešće u evropskom projektu SpongeWorks, koji se finansira iz programa Horizon Europe. Kao jedna od osam pridruženih regija u projektu, zajedno sa partnerima iz Mađarske, Italije, Španije, Finske, Irske, Ukrajine i Belgije, Opština Šavnik će imati priliku da razvija i primjenjuje najbolje evropske prakse u oblasti klimatske adaptacije i održivog upravljanja zemljištem i vodama kroz prirodna rješenja. Podnijeto je više od 15 aplikacija po različitim pozivima i u skorijem periodu očekujemo odluke (IPA-Adrion, Inicijativa WiFi4WB, RE-SOUND, Ambasada Japana, Razvojna pomoć Koreje i itd.) Opština Šavnik je u ovoj godini, prvi put, dobitnik priznanja ,,najbolje prakse u lokalnoj samoupravi“ za razvoj mobilne aplikacije koja omogućava pravovremeno informisanje građana o važnim pitanjima, posebno u kriznim situacijama, unaprijeđena kao alat za komunikaciju, učešće građana i razvoj turizma.

U protekloj godini Šavnik je potvrdio da kultura i sport nijesu prateći, već suštinski elementi razvoja zajednice i očuvanja identiteta. Realizovani su brojni projekti iz oblasti baštine i savremenog stvaralaštva, čime je dodatno osnažena veza između tradicije i budućnosti. Kuća Borislava Pekića postala je središte kreativnih susreta, izdavačkih i prevodilačkih poduhvata, umjetničkih radionica i književnih večeri koje su Šavniku dale ton intelektualne otvorenosti. U njenoj produkciji nastala je i pozorišna predstava “U Edenu na Istoku”, kao omaž jednom od najvećih pisaca našeg jezika. Filmski festival i snimanje igranog filma “Potop” na teritoriji opštine potvrdili su vizuelni i simbolički potencijal šavničkog krajolika. Koncerti ozbiljne muzike i likovne izložbe dali su dodatnu dubinu kulturnom pejzažu. Paralelno, sport je doživio novu snagu, osnovani su klubovi u više disciplina, a mladi sportisti iz Šavnika osvajali su medalje i trofeje, noseći ime svoga grada na državnim i regionalnim takmičenjima. Kultura i sport u Šavniku nijesu odvojeni svjetovi, oni zajedno čine temelj zajedništva, ponosa i otpora zaboravu.

Teritorija opštine Šavnik je idealno područje za razvoj turizma, naročito ruralnog. Autentičnost seoskih naročito katunskih područja, kao i u mnogome tradicionalan način života karakterikstičan za sjever Crne Gore ono je što našu ponudu izdvaja u odnosu na ostale turističke destinacije. Posljednjih godina bilježimo sve veće interesovanje turista kada je u pitanju naša opština. Pored nesvakidašnjeg iskustva koje nudi Šavnik tome je mnogo doprinijela i pandemija Korona virusa, koja je ljude vratila prirodi i koji su tek onda kada su imali mogućnost "bijega" jedino u prirodu prepoznali njene ljepote i njen značaj. U prethodnom periodu ojačali smo i promociju turističke ponude, uradili novi promo materijal, posje sajmove turizma, a sve u cilju što kvalitetnije prezentacije naše ponude. Zbog svega navedenog 2024. godina je bila rekordna po broju posjeta i noćenja u našoj opštini otkad se vrše mjerenja. I u ovoj godini kada je evidentno da je turistička sezona jako ugrožena, mi smo u prvoj polovini imali oko 5% više gostiju u odnosu na prvu polovinu prethodne godine.

Osim odgovornog odnosa, temeljnih planova lokalne uprave i adekvatnog zakonskog okvira, naši najbolji saveznici na daljem putu ekonomskog razvoja su naši prirodni potencijali i nadam se da će jedinstven spoj prirodnih i infrastrukturnih pogodnosti naše opštine u budućem periodu prepoznati i investitori.

I baš kao i prošlog 22. jula i ovoga puta ponavljam da smo svi u lokalnoj upravi spremni i odlučni da tokom mandata i ukazanog nam povjerenja ispunimo sva obećanja koja smo dali i da realizujemo sve predviđeno planskim i razvojnim dokumentima Skupštine opštine, jer građani Šavnika to zaslužuju.

Nastavićemo sa aktivnostima na kreiranju povoljnog poslovnog ambijenta i da pospješujemo razvoj poljoprivrede i turizma, kako bi smanjili nezaposlenost i poboljšali životni standard naših građana.

Ulagaćemo u poboljšanje lokalnih puteva, gradskog i seoskih vodovoda.

Na kraju, još jedna iskrena zahvalnost svima vama, u želji da se i iduće godine sretnemo istim povodom i neka nam je srećan praznik!

Hvala!

Predsjednik,

mr Jugoslav Jakić